"Skandaliczna aukcja na ukraińskim portalu". IPN reaguje

Sprawę nagłośnił działacz Konfederacji Rafał Mekler. "Na ukraińskim portalu aukcyjnym violity.com pojawił się na sprzedaż polski Krzyż Virtuti Militari. Krzyże są numerowane, więc łatwo można sprawdzić, że krzyż nr 3353 należał do por. Juliusza Heinzela, otrzymał go za konflikt polsko-litewski 1920 roku. Oficer ten w 1939 roku trafił do niewoli sowieckiej, do Starobielska, został zamordowany z innymi oficerami w Charkowie (pozycja 3558 na liście zamordowanych). Na uwagę zasługuje fakt, że sprzedający jest właśnie z Charkowa. Jak wszedł w posiadanie krzyża należącego do zamordowanego i zakopanego pod Charkowem oficera?" – napisał we wtorek w mediach społecznościowych.

Głos w sprawie zabrał również Instytut Pamięci Narodowej. "Skandaliczna aukcja na ukraińskim portalu! Na jednym z ukraińskich portali internetowych pojawiła się oferta sprzedaży Orderu Wojennego Virtuti Militari, którym odznaczono oficera zamordowanego przez NKWD wiosną 1940 r. Widniejący na orderze numer pozwala na zidentyfikowanie odznaczonego. To kapitan Juliusz Roman Heinzel, potomek zasłużonych dla Łodzi fabrykantów pochodzących z Niemiec, bohater wojny z bolszewikami" – czytamy.

Kim był Juliusz Roman Heinzel?

IPN przypomniał, że Heinzel dowodził jednym ze szwadronów legendarnego 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich. Za męstwo na polu walki został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 i Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości. Do czynnej służby wojskowej powrócił we wrześniu 1939 r. Podobnie jak tysiące innych oficerów rezerwy trafił do sowieckiej niewoli. Wiosną 1940 r. z obozu w Starobielsku został przewieziony do Charkowa, zamordowany w piwnicach więzienia NKWD i pogrzebany niedaleko wsi Piatichatki. Jego los podzieliło ok. 3,8 tys. polskich oficerów.

Kapitan Heinzel spoczywa na otwartym 17 czerwca 2000 r. Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. W ocenie IPN stan orderu wskazuje na jego odnalezienie podczas poszukiwań ofiar zbrodni.

"Moralnie naganne". Apel IPN

Instytut Pamięci Narodowej wystosował apel do właściciela orderu oraz osób odpowiedzialnych za prowadzoną aukcję. "IPN protestuje przeciwko moralnie nagannemu komercjalizowaniu jednej z największych zbrodni sowieckich popełnionych w czasie II wojny światowej. Apelujemy do właściciela orderu o przekazanie bezcennej pamiątki władzom RP oraz do administracji portalu o natychmiastowe zakończenie aukcji" – przekazano.

IPN podkreślił, że miejsce bezcennych świadectw historii jest w zbiorach instytucji pamięci, a pamięć o ofiarach nie może być przedmiotem handlu.